Mide Kanaması (Gastrointestinal Kanama)

Mide kanaması tıp terimi olarak gastrointestinal kanama (GİS Kanama)  olarak adlandırılır. Halk arasında mide kanaması olarak tabir edilir. Gastrointestinal Kanama, sindirim sistemini oluşturan herhangi bir organdan

kaynaklanabilir. Yemek borusu, mide, oniki parmak bağırsağı, ince bağırsak, kalın bağırsak ve rektum kaynaklı kanamalara rastlanabilmektedir. Görüldüğü üzere kanamanın yalnızca mide kaynaklı olmadığıdır. Ancak, kapalı bir organ sisteminden bahsedildiği için  halk arasında yaygın olarak “Mide Kanaması” olarak adlandırılmaktadır. Mide kanaması bir hastalık değildir. Bir hastalığın belirtisi olarak ortaya çıkan durumdur.

Üst GİS ve Alt Gis Kanamalar

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, kanamalar farklı organların rahatsızlığına bağlı olarak oluşabilir. Oluştuğu yer itibari ile, GİS kanama ikiye ayrılır.

Üst GİS Kanama

Yemek borusu (Özofagus), mide ve onikiparmak bağırsağında oluşan kanamalar Üst GİS kanama olarak adlandırılır. Nedenleri;

  • Peptik Ülserler
  • Mide İltihabı (Gastrit)
  • Yemek Borusu Varisleri
  • Kanserler
  • Yabancı cisim yutulmasına bağlı mukozal tahrişler

 Alt GİS Kanama

İnce bağırsak, kalın bağırsak ve rektumda görülen kanamalar Alt GİS kanama olarak adlandırılır. Nedenleri genellikle;

  • Divertikülit (Bağırsak mukozasında cepleşme ve bu ceplerin iltihabı)
  • Alt GİS sistemi kanserleri
  • Enflamatuar barsak hastalığı
  • Crohn hastalığı
  • Ülseratif kolit
  • Viral ishaller
  • Anjiodisplazi
  • Polipli barsak
  • Hemoroid (Basur)
  • Anal fissürler

 

GİS Kanama Belirtileri

GİS Kanama belirtileri, kusmukta kan görülmesi, katran gibi siyah dışkılama olarak kendini gösterir. Karın ağrısı da yaygın belirtilerindendir. Kan kaybına bağlı olarak ayrıca şunlar gözlenebilir:

  • Yorgunluk
  • Halsizlik
  • Ciltte solukluk
  • Nefes darlığı
  • Kusma (Üst GİS kanama)
  • Kırmızı veya kahverengi dışkı (Alt GİS Kanama, Yoğun Üst GİS Kanama)

 

GİS Kanama Teşhisi

GİS Kanama veya mide kanaması öncelikli olarak rektal bir muayene gerektirir. Kanamanın Üst GİS veya Alt GİS kaynaklı olup olmadığı, uzmanları tarafından kolaylıkla ayırt edilebilir. Rektal muayenede, kırmızı renkli dışkının olması Alt GİS kaynaklı kanamanın belirtisi olarak kabul edilir.( Yoğun Üst GİS kanamalarda da kimi zaman kırmızı renkli dışkı görülebilmektedir.) Üst GİS kanamalarda dışkının rengi ise, katran gibi koyu siyah olmaktadır. Sindirilmiş kan, koyu siyah bir görünüme sahiptir. Buna kötü koku da eşlik eder.

Bölgenin tespiti tedavi için yeterli değildir. İleri incelemeler gerektirir. Yapılacak laboratuvar testlerine ek olarak endoskopik yöntemlere başvurulabilir. Kanamanın kaynağı, endoskopik yöntemlerle kolaylıkla tespit edilebilmektedir. Kaynak tespit edildikten sonra tedavinin planlanması da kolaylaşacaktır.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Yukarıda kısaca değindiğimiz, GİS Kanama nedenlerini irdeleyelim. Elbette Üst GİS ve Alt GİS olarak sınıflandırmakta fayda var.

Üst GİS Kanama Nedenleri ve Risk Faktörleri

Peptik ülser hastalığı: Peptik ülser, sindirim sistemini kaplayan mukozanın çeşitli sebeplerden ötürü yaralanması şeklinde açıklanabilir. Yaygın olarak mide, onikiparmak barsağı veya ince bağırsakta görülebilmektedir. Mukoza hasarı damar duvarlarını da tahrip edecek derinliğe ulaştığında kanama meydana gelir.

Gastrit: Mide iltihabı (Gastrit) tedavi edilmediği durumlarda kanamaya neden olabilir. Midenin kendi ürettiği asitten kendini koruyamaması sonucu mide iltihabı oluşur. Nedenleri, sık ağrı kesici kullanımı, kan suladırıcı ilaçlar,  alkol alışkanlığı ve travmalar olarak sıralanabilir.

Özofagus Varisleri : Yemek borusunda veya midenin üst kısmındaki damarların varisleşmesidir. Karaciğer hastalıklarına bağlı meydana gelir. Yaygın nedenlerinden biri karaciğer sirozudur.  Ani gelişen tehlikeli bir kanama nedenidir.

Mallory-Weiss Yırtığı : Şiddetli kusma veya öğürme sonucu yemek borusunda veya mide mukozasında oluşan yırtıklardır. Gözyaşı şeklinde sızan kanamalar görülebilir. Sık alkol alanlarda bu tabloya daha çok rastlanır.

Kanser: Kanlı kusmalar veya kanlı dışkılama yemek borusu veya midede oluşan kanserin belirtilerindendir.

Enflamasyon:  Mukozayı koruyan zarın, mide asidine dayanıksızlığı sonucu enflamasyonlar görülür. Asitliği artırıcı ilaçlar, ağrı kesiciler, alkol sigara tüketimi enflamasyona yol açar. Helicobacter Pylori olarak adlandırılan midede yaşayabilen bir bakteri de enflamasyona ve ülserlere neden olabilir.

Alt GİS Kanama Nedenleri ve Risk Faktörleri

Divertikülozis: Alt GİS kanamaların nedenlerinden biridir. Barsak duvarlarında, duvarın zayıflığından dolayı oluşan cepler, barsak hareketlerinden veya kabızlığa bağlı aşırı basınca maruz kalmasından dolayı kanamalara sebep olabilir.

Kanserler: Kalın barsak veya rektum kanserlerinin erken belirtileri arasında kanama söz konusudur. Dışkıda kan görülmesi, kanser belirtisi olabilir.

Enflamatuar Barsak Hastalığı: Chron hastalığı veya Ülseratif Kolit mukuslu ve kanlı dışkılama belirtileri taşır.

Enfeksiyöz İshal : Bazı virüsler veya bakterilerin neden olduğu mukozal hasarlar da yine kanama nedenleri arasındadır.

Anjiodisplazi : Divertikülozis ile birlikte en sık alt gis kanama nedenlerindendir. Mukoza üstünde oluşan damarların malformasyonlarıdır. Örümcek ağına benzer, yüzeyel kılcal damarlardır. Kanamaya meyilli bir yapısı vardır. Genellikle yaşlılarda ve böbrek yetmezliği olan kişilerde görülür.

Polipler:  Özellikle 40 yaş üzeri kişilerde sık görülmekle birlikte, erken yaşlarda karşılaşmak da olasıdır. Zaman içerisinde tür değiştirip kansere de dönüşebilir. Polipler de kanamaya meyilli yapıda olabilir. Poliplerden meydana gelen kanama her zaman farkedilmeyebilir. Yavaş bir şekilde kanayan polipler, kanama belirtisi göstermeyebilir.

Hemoroid ve Anal Fİssür: Hemoroid (Basur) anüste oluşan damar şişlikleridir. Tuvalet alışkanlıkları ve kabızlık hemoroid nedenlerindendir. Aşırı ıkınma sonucu zaman zaman şişen bu damarlarda kanamalar meydana gelir. Kanama parlak kırmızı renktedir. Fissürler ise anal kanalda oluşan çatlaklardır. Genellikle sert dışkılama sonucu meydana gelirler. Hafif seyreden çatlaklarda ilaç tedavisi mümkünken kimi kronik çatlaklar, ameliyat gerektirebilirler. Parlak kırmızı renkte rektal kanamaların bir kısmı da çatlaklardan kaynaklanmaktadır.

 

 

Yorumlar
Paylaş.

Yazar Hakkında

Yorumlar kapatıldı.