Mide yanması nedenleri ve tedavisi

Mide yanması veya mide ekşimesi olarak tarif edilen tablo, daha çok midenin değil yemek borusunun bir hastalığından kaynaklanır. Gastroözofagial Reflü olarak adlandırdığımız bu tabloda, mide asidi ve mide içeriği, yemek borusuna geri kaçmakta ve yemek borusunu tahriş etmektedir. Tahrişe bağlı oluşan hasarlar ise genellikle ağrı, yanma veya ekşime olarak tarif edilir.

Özofagus (yemek borusu) ağız ve mide arasında bulunan bir çeşit tüptür. Beslenme esnasında, besinleri mideye iletmek üzere, dalgalar halinde kasılıp gevşeyen kas yapılarından oluşur. Yemek borusu (Özofagus) ile midenin birleştiği yerde, kapak olarak tarif edilen özofagus sfinkteri vardır. Besinler mideye indikten sonra kasılarak kapanır. Böylelikle mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması engellenmiş olur.

Mide asidi, sindirime yardımcı ve yararlı bir asittir. Mide mukozası, asitten etkilenmemesi için ek salgılar üretir. Ancak, aynı savunma mekanizması yemek borusunda yoktur. Asitle karşılaşan yemek borusu hasar görür. Bu durum gastroözofagial reflü olarak adlandırılır.

Gastroözofagial reflü, midedeki asit üretiminin fazlalığından kaynaklanabileceği gibi, mide kapağının yapısal hasarı dolayısıyla da meydana gelebilmektedir. Mide kapağı, az önce bahsettiğimiz özofagus sfinkterine verilen diğer adlardandır. Mide asidinin ve diğer içeriklerin yemek borusuna geri kaçmasını önler. Reflü’yü tetikleyen ve mide yanması belirtilerini oluşturan birtakım etkenler vardır. Başlıca değinecek olursak;

Yiyecek ve içecekler, hem içerdikleri asit yüzünden hem de mide salgısını tetiklemeleri dolayısıyla mide yanmasına neden olabilirler. Kimi ilaçlar da tahriş edici özelliklerinden dolayı mide yanması yapabilirler.

  • Alkol
  • Kafein
  • Aspirin
  • Ağrı kesici ilaçlar
  • Gazlı içecekler
  • Asitli meyve suları (Greyfurt, Portakal, Ananas)
  • Asitli gıdalar (domates, biber)
  • Çikolata

Sigara içmek ve yüksek yağ içeren gıda tüketimi de reflü yapabilen  ve dolayısıyla yanma şikayetlerine yol açabilen alışkanlıklardandır.

Mide fıtığı denilen tablo da sık sık mide yanması şikayetlerine yol açar. Midenin bir kısmı, diyafragmanın içine doğru fıtıklaşır. Bu tablo, ayrı olarak ele alınması gereken, kimi zaman cerrahi müdahaleyi gerektiren bir tablodur. İlerleyen  günlerde bu konuya da ayrıntılı olarak değinmeye çalışacağız.

Gebelik, mide yanmasını tetikleyen unsurlar arasında yer alır. Anatomik değişikliklerin meydana getirdiği basınç artışları, mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasına neden olabilir (Reflü). Bu durumda yine benzer şikayetler başgösterir. Mide yanması gözlemlenir.

Mide Yanması Komplikasyonları

Mide yanması veya mide ekşimesi olarak tarif edilen tablo, diğer adıyla Gastroozefagial Reflü Hastalığı, ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Tedavi edilmesi elzemdir. Tedavi edilmediği durumlarda, mide asidinin yemek borusunu tahriş etmesine bağlı olarak, ülser oluşabilir. Oluşan bu ülserler ciddi kanamalara yol açabilir. Ayrıca, mide içeriğine maruz kalan, yemek borusu mukozasında Barret Özofagusu denilen tablo gelişebilir. Barret özofagusu, zaman içerisinde kansere dönüşebilen ciddi bir komplikasyondur.

Bunların dışında, ses kısıklığı, pnömoni veya hırıltılı solunum da gastroözofagial reflünün komplikasyonları arasındadır.

 

Mide Yanması Teşhisi

Mide yanması, çok sık görülen bir tablo olmasına rağmen kimi zaman aşağıdaki durumlar ile karıştıtılabilir.

  • Kalp Krizi
  • Pulmoner Emboli
  • Pnömoni
  • Göğüs Duvarı Ağrıları

Fizik muayenenin ve öykünün alınması sonrasında genellikle ayırt edilebilmektedir. Fizik muayeneyi destekleyici birtakım tetkikler de başvurulan tanı yöntemleri arasındadır.

Baryumlu Röntgen

Baryum veya gastrografin denilen kontrast madde içirilerek, hastanın yemek borusunun fonksiyonları gözlenebilir. Bu test ile yemek borusunun kaslarında meydana gelen ritmik düzensizlikler teşhis edilmektedir.

Endoskopi

Endoskopi en sık başvurulan yöntemlerdendir. Olası mukoza hasarlarını gözlemlemenin dışında, mikroskobik tanı için de biyopsiler alınabilmektedir.

Manometri ve pH testi

Endoskopi ve diğer tanı yöntemleri ile açıklanamayan durumlarda, özel basınç monitörleri ve asit ölçüm metotları ile yapılan incelemelerdir.

Mide Yanması Tedavisi

Tedavide ilaç olarak sık sık antiasitlerden faydalanılır. Ayrıca midede asit salınımını azaltmak amacıyla H2 reseptör antagonistleri de denilen ilaçlara başvurulmaktadır. Proton Pompa İnhibitörleri ise kullanılan diğer asit önleyici ilaç gruplarındandır. Ancak unutulmamalıdır ki, ilaçlar ancak doktor kontrolünde alınması durumunda fayda sağlayabilirler.

İlaçlar dışında yapılacak birtakım yaşam tarzı değişiklikleri, tedaviye ciddi anlamda katkı sağlar.

  • Küçük porsiyonlarla ve sık aralıklarla beslenme
  • Yatmadan önce yemek yememe
  • Alkol alımını durdurma
  • Ağrı kesici ve aspirin kullanımını azaltma
  • Sigarayı bırakmak
  • Yatarken çift yastık kullanmak

Mide Yanması Cerrahisi

Komplikasyonları ortadan kaldırmak adına, ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi seçeneklere başvurmak gerekebilir. Fundiplikasyon denilen yöntem kullanılarak, yemek borusu sphinkteri sıkılaştırılır. Böylelikle mide asidinin ve mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması önlenir.

 

 

Yorumlar
Paylaş.

Yazar Hakkında

Yorumlar kapatıldı.