Safra Taşları

Safra Kesesi ve Safra Taşları

Safra kesesi, karaciğerin hemen altında bulunur. Kese biçiminde bir yapısı vardır. Karaciğerde yapılan safrayı depolar. Safra, sindirime yardımcı olan bir salgıdır. Karaciğerde üretilen safra, sistik kanal üzerinden ince bağırsağa aktarılır.

Safra taşları, kolesterol ve safra içerisinde bulunan diğer maddelerden oluşmaktadır. Bir kum tanesi kadar küçük olabileceği gibi, pinpon topu büyüklüğünde bile rastlanabilmektedirler. Kese içerisinde oluşan taşlar, çoğu zaman belirti vermez. Müdahaleyi de gerektirmezler. Ancak, safra kanalını tıkayıcı aktivite gösterirlerse müdahale gerektirmektedirler.

Safra taşları neden oluşur?

Safra taşlarının oluşumu, kolesterol ve safra içerisindeki diğer maddelerden kaynaklanır. Safra kesesi ve safra yollarının aktivite bozuklukları taş oluşumuna zemin hazırlamaktadır. Yeterli miktarda akışkanlığa sahip olmayan, safra yollarında taş oluşum riski daha yüksektir.

Safra taşları belirtileri

Safra taşları oluştuklarında çoğu zaman belirti vermezler.
Belirti verecek düzeyde rahatsızlıklarda genellikle ağrı şikâyetlerine neden olurlar. Mide çukurunda hafif ağrı veya sağ üst sırt kısmında bıçak saplantısı tarzında ağrıya sebep olabilirler. Ağrı zaman zaman şiddetlenen ve hafifleyen bir şekilde kendini gösterebilmektedir.

Eğer safra kanalını tıkayan bir taş söz konusu ise; yüksek ateş ve titreme ağrıya eşlik edebilir. Safra akışının engellendiği bu tip tablolarda ciltte ve gözlerin beyaz kısmında sarılık hakim olabilmektedir. Bu tablo ciddi bir tablodur. Ani müdahaleyi gerektirir. Bu durumda derhal doktorunuza başvurmanız gerekir. Safra kesesinin iltihabı ve pankreas iltihabı da ciddi komplikasyonları arasındadır.

Ciddi karın ağrısı veya göğüs ağrısı şeklinde kendini gösteren bu tablonun ortadan kalkabilmesi için, safra yollarına müdahale gerektirir. Belirtileri çoğu zaman kalp krizi belirtileri ile benzerlik gösterir.

Kimler risk altında

  • Kadınlarda erkeklere oranla safra taşı oluşma riski iki kat fazladır.
  • 55 yaş üzeri insanlarda daha sık görülür.
  • Ailede safra taşı öyküsü olanlarda görülme ihtimali yüksektir.
  • Gebelik risk faktörleri arasındadır.
  • Doğum kontrol hapları kullanımı (östrojen tedavisi için yüksek dozlar)
  • Egzersiz yapmayan veya düşük egzersiz kapasitesine sahip olanlarda
  • Diyetle kilo verip, hızlıca kiloyu geri alanlarda görülme riski daha fazladır.

Safra taşlarında ameliyat çözüm mü?

Safra taşları, belirti vermeksizin ömür boyunca varlığını koruyabilir. Belirti vermedikleri müddetçe müdahaleye de gerek yoktur. Sık sık şikâyetlere sebep oluyorlarsa, safra kesesi ameliyatı seçenekler arasındadır. Safra taşları genellikle ilk olarak kese içerisinde oluşur. Ancak safra kanalının tıkanması durumunda apayrı bir yöntem izlemek gerekir. Öncelikle kanal içerisindeki taşların temizlenmesi ardından eğer gerekiyorsa safra kesesinin ameliyatla alınması söz konusudur.

Tıkalı safra yollarının açılması

Safra kanalındaki taşların temizlenmesi işlemi, endoskopik yöntemlerle yapılabilmektedir. ERCP (Endoscopic Retrograd Colanjio Pankreatografi) yöntemi endoskopik olarak safra kanalına müdahale işlemidir. Vücut bütünlüğü bozulmaksızın, endoskopik yöntemler kullanılarak, safra yollarındaki tıkayıcı unsurlar ortadan kaldırılır. Bu aşamada, diğer cerrahi yöntemler tercih edilmemektedir. ERCP yöntemi ile sadece safra kanallarındaki taşlar temizlenebilmektedir. Safra kesesindeki taşlara ERCP ile müdahale etmek sözkonusu değildir. ERCP sonrası, doktorunuz kesedeki taşların risk oluşturabileceğini düşünüyorsa sizi bir cerraha yönlendirebilir. Safra kesesi cerrahlar tarafından ameliyatla çıkartılır.
Safra kesesi ameliyatı olmuş bir kişide, taş oluşmayacağı garanti edilmez. Taşlar, ameliyat sonrası da, safra kanalında oluşabilmekte ve tıkayıcı özellik gösterebilmektedirler. Ancak, safra kesesinin alınması taş oluşum oranını ciddi olarak düşürmektedir.

Safra kesesi ameliyatı tehlikeli mi?

Safra kesesi ameliyatı (kolesistektomi), sık yapılan basit bir ameliyattır. Açık ameliyat yapılabileceği gibi, günümüzde yaygın olarak, kapalı ameliyat dediğimiz laparoskopi yöntemi ile yapılmaktadır.

Safra kesesi olmadan nasıl yaşanır?

Safra kesesi olmazsa olmaz bir organ değildir. Bütün bir sistemin bir üyesidir. Kese olmadan da sistem sağlıklı çalışabilmektedir. Safra bir kesede birikmek yerine, doğrudan ince bağırsağa aktarılmaktadır. Yaptığımız çalışmalarda, safra kesesi ameliyatı sonrası safra kaynaklı gastritin arttığına dair bulgular mevcuttur. Ancak, kontrol altında tutulabilecek seviyelerdedir. İlaç destekli tedavilerle, olası mide rahatsızlıkları önlenebilmektedir.

Yorumlar
Paylaş.

Yazar Hakkında

Yorumlar kapatıldı.